Child pages
  • Yedekleme nedir & nasıl yapılmalıdır ?
Skip to end of metadata
Go to start of metadata

Yedekleme genel anlamda sınırları veya yeri belirli olan bilgileri, mevcut bulunduğu ortamdaki, risklere karşı koruma amacıyla alınan tedbirlere verilen genel bir isimdir. Yedekleme farklı seviyelerdeki bilgi ve hizmetlerin farklı şekillerde geri dönülebilir olmasını sağlamaktadır. Sıklıkla karşımıza "dosyaları al, başka yere kopyala" şeklinde çıkan yedekleme konusu ölçek büyüdüğünde bu kadar kolay çözülebilir bir durumda olmuyor. İşte bu sebepten farklı sistemler için farklı yedekleme tipleri ve sistemleri bulunması ve/veya uygulanması gerekiyor. Uygulanması gereken yedekleme stratejileri basitten daha karmaşık sistemlere doğru ilerlemektedir.

Yedekleme her koşulda her zaman yeterli olmayabiliyor, çünkü alınmış olan yedeklerin gerçekten çalışıp çalışmayacağını hiçbir zaman garanti edemezsiniz. Bu sebepten yine basitten karmaşık yedek tiplerine doğru ilerlerken geri dönük olarak yedeklerinizin çalışıyor olduğunu kesinlikle kontrol etmeniz gerekir.

Ayrıca bazı sistemlerde ortamdaki mevcut riske bağlı olarak yedeklerin kısa zamanda tekrar işlevsel hale getirilmesi gerekebilir. Bu gibi durumlarda alınacak olan önlemler veya seçilecek teknikler geri dönüş süresini kısaltabilir veya uzatabilir.

Basit tam yedekleme

  • Yedekleme içeriği:
    • Dosyaların sıkıştırılıp yedeklenmesi
    • Veritabanının sıkıştırılıp yedeklenmesi
  • Yedekten geri dönme:
    • Dosyaların geri kopyalanması
    • Veritabanındaki bilgilerin yeniden yüklenmesi
  • Yedekten geri dönmek için zorluk derecesi: Orta
  • Yedekten geri dönmek için harcanan zaman: Muadillerine oranla uzun
  • Artı özellikleri:
    • Uygulamanızı ve verilerinizi her zaman farklı ortamlardaki sunucularda bile çalıştırabilirsiniz
    • Hata yapma ihtimali düşük
    • İşletim sistemindek sorunlardan etkilenmez
  • Eksi özellikleri:
    • Uzun zaman harcanmaktadır
    • Eksik yedekleme yapılabilir
    • Yedekten geri dönmenin testinin yapılması gerekir
  • Yedeklemenin maliyeti: Olabilecek en ucuz

 

Bu tip bir yedekleme sıklıkla bir adet sunucuda veya paylaşımlı bir hosting hizmetinde barınan web siteleri ve uygulamalar için sıklıkla kullanılmaktadır. Bilinen en basit ve en ilkel yöntem olduğundan sıklıkla tavsiye ettiğimiz yedekleme tekniklerinden biridir, çünkü yedekten geri dönebilme ihtimali çok yüksektir.

Yedekleme basit bir script aracılığı ile düzenli olarak yapılabileceği gibi elle de kolaylıkla yapılabilir.

Özellikle özel tasarlanmış ortamlar için bu tip bir yedekleme şekli seçilmesi doğru bir yöntem olarak anılabilir.

Basit ve artırımlı yedekleme

  • Yedekleme içeriği:
    • İlk başta basit tam yedek alınması
    • Dosyaların sıkıştırılıp yedeklenmesi
    • Veritabanının sıkıştırılıp yedeklenmesi
  • Yedekten geri dönme:
    • Tam yedeğin geri kopyalanması
    • Değişen dosyaların geri kopyalanması
    • Veritabanındaki bilgilerin yeniden yüklenmesi
  • Yedekten geri dönmek için zorluk derecesi: Orta
  • Yedekten geri dönmek için harcanan zaman: Muadillerine oranla uzun
  • Artı özellikleri:
    • Uygulamanızı ve verilerinizi her zaman farklı ortamlardaki sunucularda bile çalıştırabilirsiniz
    • Hata yapma ihtimali düşük
    • İşletim sistemindek sorunlardan etkilenmez
  • Eksi özellikleri:
    • Uzun zaman harcanmaktadır
    • Eksik yedekleme yapılabilir
    • Yedekten geri dönmenin testinin yapılması gerekir

 

Bu tip bir yedekleme sıklıkla bir adet sunucuda veya paylaşımlı bir hosting hizmetinde barınan web siteleri ve uygulamalar için sıklıkla kullanılmaktadır. Bilinen en basit ve en ilkel yöntem olduğundan sıklıkla tavsiye ettiğimiz yedekleme tekniklerinden biridir, çünkü yedekten geri dönebilme ihtimali çok yüksektir.

Yedekleme basit bir script aracılığı ile düzenli olarak yapılabileceği gibi elle de kolaylıkla yapılabilir.

Özellikle özel tasarlanmış ortamlar için bu tip bir yedekleme şekli seçilmesi doğru bir yöntem olarak anılabilir.

İmaj yedeklemesi

  • Yedekleme içeriği:
    • Çalışan sunucunun disk imajı
  • Yedekten geri dönme:
    • İmajı mevcut sunucuya geri yükleme
    • İmajı başka bir sunucuya geri yükleme
  • Yedekten geri dönmek için zorluk derecesi: Kolay
  • Yedekten geri dönmek için harcanan zaman: Kısa
  • Artı özellikleri: 
    • Her hangi bir kurulum gerektirmez
    • Sistem bütünüyle bilinen en son şekliyle çalışmaya başlar
  • Eksi özellikleri:
    • Alınan yedekler temiz olmayabilir
    • İşletim sisteminin artıklarıyla beraber yedek alırsınız
    • Farklı işlemci ailesinde ve farklı sanallaştırma platformlarında çalışmayabilir

İmaj yedeklemesi günümüzde oldukça sık kullanılan bir yedekleme şeklidir. Sıklıkla mevcut verileri yedekleme amacıyla kullanılmasın rağmen asıl kullanım amacı temiz ve sorunsuz çalıştığı kabul edilen zamanlardaki kurulumlara kolaylıkla geri dönüş sağlamaktır. Tam bir yedekleme sayılmasa da getirdiği kolaylık ve hız sebebiyle sıklıkla yedekleme amacıyla kullanılmaktadır.

Bu tip yedekleme özellikle çok hızlı geri yükleme yapılabildiğinden kullanılıyor olmasına rağmen sıklıkla beraberinde sorunları da getirmektedir. Öncelikle beraberinde getirdiği en büyük sorun işletim sisteminin üzerindeki artıklarla ve güvenlik açıklarıyla beraber geliyor oluşudur. Eğer bir yazılım geçmişte hacklenmiş ise bu tip imaj aldığınızda sunucunuz hacklenmiş olarak kalacaktır. Ayrıca eski temiz yedeklerinizi de güncel aldığınız yedekler yüzünden siliyorsanız o zaman hacklenmemiş bir ortama hiç bir zaman sahip olamayacaksınız demektir. Bu problemi yaşıyorsanız yapabileceğiniz en iyi şey tüm çalışan dosyalarınızı ve verilerinizi temizliğine emin olduğunuz bir şekilde yedeklemeniz, veya yedekledikten sonra temizlemeniz, daha sonra temiz bir sunucuya tekrar kurulum yapmanız gerekir.

İmaj & artımlı (incremental) yedekleme

  • Yedekleme içeriği:
    • Çalışan sunucunun disk imajı
    • Değişen uygulama dosyaları
    • Çalıştırılan update, insert & delete sorguları
  • Yedekten geri dönme:
    • İmajı mevcut sunucuya geri yükleme
    • İmajı başka bir sunucuya geri yükleme
    • Değişen uygulama dosyalarını yükleme
    • Yedekleme sonrası sql sorgularını yükleme
  • Yedekten geri dönmek için zorluk derecesi: Orta
  • Yedekten geri dönmek için harcanan zaman: Uzun
  • Artı özellikleri: 
    • Her hangi bir kurulum gerektirmez
    • Sistem bütünüyle bilinen en son şekliyle çalışmaya başlar
    • Temiz bir sisteme geri dönme olasılığınız yüksektir
  • Eksi özellikleri:
    • Alınan yedekler temiz olmayabilir
    • İşletim sisteminin artıklarıyla beraber yedek alırsınız
    • Farklı işlemci ailesinde ve farklı sanallaştırma platformlarında çalışmayabilir
    • Değişen dosyaları yüklemek uzmanlık gerektirebilir
    • Veritabanından alınan logları geri yüklemek uzmanlık gerektirebilir

Bu tip yedekleme genelde uzmanlar tarafından seçilen ve sistemin sürekli olarak temiz kalmasını sağlamaya çalışan yöntemlerden biridir. Bu yöntem sayesinde uygulamaya veya sunucuya her hangi birşey olması durumunda hem bir noktaya kadar hızlı geri dönüş yapabilirsiniz, hemde temiz bir çalışma ortamına sahip olabilirsiniz.

Bu yedekleme şekli özellikle önemli bir deneyim gerektiğinden ve vakit aldığından ötürü her zaman risk'i düşürmek amaçlı farklı yedekleme teknikleriyle beraber kullanılması önerilir.

Aktif-pasif yedekleme

  • Yedekleme içeriği:
    • Tüm veriler ikincil sunuculara dağıtılarak sağlanır.
  • Yedekten geri dönme:
    • Geri yükleme yapılmaz, ikincil sunucudan çalışmaya devam edilir
  • Yedekten geri dönmek için zorluk derecesi: Zor
  • Yedekten geri dönmek için harcanan zaman: Çok kısa
  • Artı özellikleri: 
    • Her hangi bir geri yükleme yapılması gerekmez
    • Anında çalışmaya devam edilir
  • Eksi özellikleri:
    • İlk kurulum uzmanlık gerektirir
    • Aktif-pasif sistemin yeniden kurulması gerekir
    • Sistemin yeniden kurulması uzmanlık gerektirir
    • Hacklenme durumunda her iki sistemde hacklenmiş olur

Bu tip yedekleme kapalı kalma süresinin olabilecek en kısa süre olmasını isteyen kurumsal firmalar tarafından çok sık kullanılır. Bu dizayn doğru kurulduğunda çalışanlar ve/veya müşteriler sistemlerin kapandığını fark etmeyecektir, bu da iş süreçlerinin aksamamasına ve riskin olabildiğinde açağı çekilmesini sağlayacaktır. 

Aktif-aktif yedekleme

  • Yedekleme içeriği:
    • Tüm veriler tüm sunuculara dağıtılarak sağlanır.
  • Yedekten geri dönme:
    • Geri dönme gerektirmez, sistemler çalıştığı sürece bir birlerini yedeklerler
  • Yedekten geri dönmek için zorluk derecesi: Geri dönme gerekmez
  • Yedekten geri dönmek için harcanan zaman: Zaman harcanmaz
  • Artı özellikleri: 
    • Her hangi bir geri yükleme yapılması gerekmez
    • Anında çalışmaya devam edilir
  • Eksi özellikleri:
    • İlk kurulum uzmanlık gerektirir
    • Hacklenme durumunda her iki sistem de hacklenmiş olur

Bu tip yedekleme doğrudan tüm sistemlerin birden fazla veri merkezinde anlık yedekleme yapılmasıyla sağlanmaktadır. Eskiden bu tip bir yedeklemeyi yapmak için ciddi imkanlara sahip olmak gerekirdi ancak artık gerçek bulut bilişim tedarikçileri sayesinde birden fazla veri merkezinden anlık yedekleme yapılarak sağlanabilmektedir. Bu sistemin en güzel kısmı geri dönüş için her hangi çaba sarf etmemenizdir. Çaba sarf etmediğiniz için geri dönüşler çok hızlı yapılabilmekte ve sistem yöneticileri için yönetilebilir bir ortam sağlanabilmektedir.

Ancak bu sistemde eğer bir ortam hacklenirse diğer ortamda otomatik olarak hacklenmiş olacaktır. Bu sebepten bu tip bir yedekleme daha çok açık kalabilmek üzere yapılmaktadır. Verilerin temiz şekilde tutuluyor olması ve bu verilerden geri dönülebilecek olması oldukça önemlidir.

  • No labels